Satış: kimden alınır, neyle teslim edilir?
Cihazların mükelleflere satışı, cihaz üreticileri veya satış bayileri tarafından yapılır (md. 7/1). Yalnız GİB Teknolojiye kaydı yapılmış cihazların satışı yapılabilir; kaydı yapılmayan cihazlar satılamaz (md. 7/2). Satış işlemi gerçekleşen cihaz, ruhsatnamesi ve kullanma kılavuzu ile birlikte mükellefe teslim edilir (md. 7/4). İşlemlerin tamamlanmasının ardından cihazın kullanıma açılması (aktivasyon) üretici veya yetkili servis tarafından gerçekleştirilir; cihaz aktivasyon işlemini takiben kullanılmaya başlanabilir (md. 7/5).
Satışta sisteme hangi bilgiler girilir?
Satışı gerçekleştirenler; satışa dair tanzim edilen faturanın tarih ve seri/sıra numarası ile alıcının VKN’si (veya TCKN’si), ad-soyadı/unvanı ve plaka bilgisi ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Adres Kayıt Sistemine kayıtlı adresini sisteme girerek satış işlemini sonuçlandırır (md. 7/6). Satış işlemine ilişkin kayıtlar üreticiler tarafından muhafaza edilir (md. 7/7).
İkinci el cihaz alınabilir mi?
Kullanılmış cihazlar, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve cihaz kullanma mecburiyeti olan bir başka mükellefe satılabilir veya devredilebilir (md. 8/1). Satış veya devir işlemleri üreticiler ya da servisleri aracılığıyla gerçekleştirilir (md. 8/2); satıcı ve alıcı birlikte üreticiye veya yetkili servise başvurur (md. 8/3). Satış/devir anına kadar satıcıya ait mali veriler GİB Teknolojiye bildirilir (md. 8/4), cihaz ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile alıcıya teslim edilir (md. 8/5), satıcının aktivasyon kaydı kapatılarak cihaz alıcı adına aktive edilir (md. 8/6).
Cihazı kullanım dışı bırakmak (KAPATMA)
Mükellefler işi bırakma veya sair nedenlerle sahibi oldukları cihazları, ileride tekrar kullanmak veya satmak gibi amaçlarla kullanıma kapatmak isterlerse, kapatma işlemleri üretici veya yetkili servisleri tarafından yapılır (md. 9/1). Kapatma anına kadar bulunan mali verilerin GİB Teknolojiye bildirilmesinin ardından sistem kayıtlarına “KAPATMA” şerhi düşülerek cihaz kullanıma kapatılır (md. 9/2). Kapatılan cihazın satılmak veya tekrar kullanılmak istenmesi hâlinde aktivasyon işlemleri yapılır (md. 9/4).
Hurdaya ayırma (HURDA) geri dönüşsüzdür
İşi bırakma, yeni bir cihaz alma ve benzeri nedenlerle cihazın hurdaya ayrılması hâlinde işlem üretici veya yetkili servisleri tarafından yapılır (md. 10/1). Hurdaya ayrılma tarihine kadar olan mali veriler GİB Teknolojiye bildirildikten sonra sistem kayıtlarına “HURDA” şerhi düşülür (md. 10/2). Hurdaya ayrılan cihazın ruhsatnamesi iptal edilir; söz konusu cihaz tamir edilerek bir başkasına satılamaz veya bir daha kullanıma açılamaz (md. 10/3). Bu nedenle kapatma ile hurda birbirine karıştırılmamalıdır: kapatma geri alınabilir, hurda alınamaz.
Ruhsatsız cihaz satılamaz
Yetkili mercilere gerekli kayıt ve tasdik işlemi yaptırılmadan veya ruhsatsız olarak Taksi Mali Cihaz satılamaz, devredilemez veya diğer yollarla kullandırılamaz (md. 16/7). Üreticiler de onay belgesi almadan, GİB Teknolojiye kayıt işlemi yaptırmadan ve ruhsat almadan herhangi bir cihazı satamaz, devredemez veya kullandıramaz (md. 5/9).